{"id":3189,"date":"2025-12-26T18:46:22","date_gmt":"2025-12-26T14:46:22","guid":{"rendered":"https:\/\/hgns.az\/iddianin-mumkunluyu-anlayisinin-formalizm%c9%99-qurban-verilm%c9%99si-inzibati-%c9%99dal%c9%99t-muhakim%c9%99sind%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99li-meyill%c9%99r\/"},"modified":"2025-12-26T19:01:23","modified_gmt":"2025-12-26T15:01:23","slug":"iddianin-mumkunluyu-anlayisinin-formalizm%c9%99-qurban-verilm%c9%99si-inzibati-%c9%99dal%c9%99t-muhakim%c9%99sind%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99li-meyill%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hgns.az\/az\/iddianin-mumkunluyu-anlayisinin-formalizm%c9%99-qurban-verilm%c9%99si-inzibati-%c9%99dal%c9%99t-muhakim%c9%99sind%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99li-meyill%c9%99r\/","title":{"rendered":"\u0130ddian\u0131n \u201cm\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n formalizm\u0259 qurban verilm\u0259si: inzibati \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li meyill\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">HGNS Counselor V\u0259kil B\u00fcrosu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259msil olunan i\u015f \u00fczr\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 instansiyalar\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyi inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259 icraat\u0131nda \u201ciddian\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259n uzaq, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q formal v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin m\u0259qs\u0259dl\u0259ri il\u0259 uzla\u015fmayan \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq edildiyini bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir.<br\/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259lum oldu\u011fu kimi, birinci v\u0259 apellyasiya instansiyas\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri iddian\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hesab etm\u0259mi\u015f, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin \u0130nzibati Kollegiyas\u0131 is\u0259 20 noyabr 2025-ci il tarixli q\u0259rardad\u0131 il\u0259 kassasiya \u015fikay\u0259tinin icraata q\u0259bulundan imtina etmi\u015fdir. Q\u0259rardadda \u0259sas arqument kimi iddia\u00e7\u0131n\u0131n \u201csubyektiv h\u00fcquqa malik olmamas\u0131\u201d v\u0259 \u201cvahid m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin m\u00f6vcudlu\u011fu\u201d g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lakin bu yana\u015fma inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259 icraat\u0131n\u0131n fundamental prinsipl\u0259ri il\u0259 ciddi ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u0259qsirin m\u00f6vcudlu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259si \u2013 m\u00fcmk\u00fcnl\u00fck deyil, mahiyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sidir<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">X\u00fcsusi olaraq vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r ki, n\u0259 D\u00f6vl\u0259t \u018fm\u0259k M\u00fcf\u0259tti\u015fliyi Xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rtib edilmi\u015f T\u0259hqiqat Akt\u0131nda, n\u0259 d\u0259 h\u0259min akt \u0259sas\u0131nda t\u0259rtib olunmu\u015f \u0130z formal\u0131 aktda iddia\u00e7\u0131n\u0131n v\u0259 ya onun ba\u015f direktorunun istehsalatda ba\u015f vermi\u015f b\u0259db\u0259xt hadis\u0259d\u0259 t\u0259qsiri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015fdir. Eyni zamanda, iddia\u00e7\u0131 v\u0259 onun r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 198-ci madd\u0259si il\u0259 h\u0259r hans\u0131 inzibati m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbiri d\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259mi\u015fdir. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu faktlar\u0131n h\u00fcquqi m\u0259nas\u0131 ayd\u0131nd\u0131r: i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nin t\u0259qsirli olub-olmamas\u0131 iddian\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 deyil, yaln\u0131z i\u015f\u0259 mahiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 bax\u0131lark\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259 bil\u0259n h\u00fcquqi hald\u0131r. Buna baxmayaraq, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r faktiki olaraq bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n qiym\u0259t ver\u0259r\u0259k, iddian\u0131 icraata q\u0259bul etm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas kimi istifad\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Bel\u0259 yana\u015fma inzibati prosessual h\u00fcququn elementar b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u2013 m\u00fcmk\u00fcnl\u00fck v\u0259 mahiyy\u0259t m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rinin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2013 aradan qald\u0131r\u0131r.   <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0130PM-in 35-ci madd\u0259sinin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259tbiqind\u0259n yay\u0131nma<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nzibati Prosessual M\u0259c\u0259ll\u0259nin 35-ci madd\u0259si iddian\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259rk\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 yaln\u0131z iddia\u00e7\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 ya qanunla qorunan maraqlar\u0131n\u0131n inzibati akt, h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 ya h\u0259r\u0259k\u0259tsizlik n\u0259tic\u0259sind\u0259 pozulub-pozulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131r\u0131b-\u0259sasland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlamaq s\u0259lahiyy\u0259ti verir.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Haz\u0131rk\u0131 i\u015fd\u0259 bu meyar a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m\u00f6vcuddur:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>inzibati orqan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcavin\u0259tin \u00f6d\u0259nilm\u0259sind\u0259n imtina edilmi\u015f,<\/li>\n\n\n\n<li>bu imtina n\u0259tic\u0259sind\u0259 iddia\u00e7\u0131 faktiki olaraq \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na \u00f6d\u0259ni\u015f h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015f,<\/li>\n\n\n\n<li>n\u0259tic\u0259d\u0259 iddia\u00e7\u0131ya real v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bil\u0259n maddi z\u0259r\u0259r d\u0259ymi\u015fdir.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bel\u0259 olan halda iddia \u0259riz\u0259si \u0130PM-in 35-ci madd\u0259sinin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 tam cavab verdiyi halda, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin iddian\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hesab etm\u0259m\u0259si inzibati \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin m\u0259qs\u0259din\u0259 \u2013 inzibati orqanlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsizliyin\u0259 effektiv m\u0259hk\u0259m\u0259 n\u0259zar\u0259tinin t\u0259minin\u0259 \u2013 ziddir. <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">M\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f h\u00fcququnun formal m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin se\u00e7diyi bu yana\u015fma n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 iddia\u00e7\u0131n\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f h\u00fcququnu (access to court) formal mexanizml\u0259r vasit\u0259sil\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. Halbuki Konstitusiya v\u0259 inzibati prosessual qanunvericilik m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri h\u00fcquqi m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259n yay\u0131nan deyil, \u0259ksin\u0259, onlar\u0131 mahiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 h\u0259ll ed\u0259n institutlar kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">HGNS Counselor V\u0259kil B\u00fcrosu hesab edir ki, inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin \u201ciddian\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc\u201d institutundan mahiyy\u0259t m\u00fcbahis\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn filtr mexanizmi kimi istifad\u0259si uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 h\u00fcquqi m\u00fc\u0259yy\u0259nliy\u0259 deyil, h\u00fcquqi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliy\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemin\u0259 inam\u0131n azalmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u00fcquqi m\u00f6vqenin davam etdirilm\u0259si<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n yenid\u0259n iddia \u0259riz\u0259si t\u0259qdim edilmi\u015f, bu d\u0259f\u0259 t\u0259l\u0259b \u00f6d\u0259nilmi\u015f m\u0259bl\u0259\u011fin birba\u015fa cavabdehl\u0259rd\u0259n tutulmas\u0131 formas\u0131nda konkretl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. M\u0259qs\u0259d m\u00fcbahis\u0259ni formal m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u201cbloklamaq\u201d deyil, onu h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun olaraq a\u00e7\u0131q m\u0259hk\u0259m\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll etdirm\u0259kdir. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">HGNS Counselor V\u0259kil B\u00fcrosu olaraq m\u00f6vqeyimiz prinsipiald\u0131r: inzibati \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259si formal q\u0259rardadlarla deyil, h\u00fcquqi m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin mahiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 h\u0259lli il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HGNS Counselor V\u0259kil B\u00fcrosu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259msil olunan i\u015f \u00fczr\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 instansiyalar\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyi inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259 icraat\u0131nda \u201ciddian\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259n uzaq, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[79,77,74,71,75,70,72,78,76,73],"class_list":["post-3189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized-az","tag-azrbaycanda-huquq-sistemi-analizi","tag-azrbaycanda-inzibati-mhkm-icraati","tag-azrbaycanin-ali-mhkmsi","tag-iddianin-icraata-qbul-edilmsi","tag-inzibati-aktlarin-mhkmd-mubahislndirilmsi","tag-inzibati-mhkm","tag-inzibati-mhkm-icraati","tag-inzibati-mubahislrin-hlli","tag-inzibati-mubahislrin-mhkm-qaydasinda-hlli","tag-mhkmy-catimliliq"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3189"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3192,"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3189\/revisions\/3192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hgns.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}